35. rocznica Traktatu między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy

Dlaczego i jak w nowoczesny sposób chronić dziedzictwo kulturowe w wielokulturowym regionie?

II Kongres Śląskich Samorządowców to debata ekspertów, samorządowców i przedstawicieli instytucji kultury poświęcona odpowiedzialnemu zarządzaniu dziedzictwem kulturowym. W roku 35. rocznicy podpisania Polsko-Niemieckiego Traktatu zapraszamy do rozmowy o pamięci, dialogu i nowoczesnych modelach ochrony dziedzictwa.

Idea

Dlaczego ten Kongres?

Wielokulturowość

Wielokulturowość Górnego Śląska nie jest problemem do rozwiązania. Jest faktem, który należy zrozumieć i mądrze zagospodarować.

Trudne dziedzictwo

Debata poświęcona trudnemu dziedzictwu kulturowemu to przestrzeń wypracowywania odpowiedzialnych modeli zarządzania pamięcią historyczną.

Rola samorządów

Kluczowe znaczenie mają spokojna debata naukowa oraz współdziałanie samorządów, instytucji kultury i środowisk akademickich.

Europejskie doświadczenia

Fundamentem są dialog, wiedza oraz wieloperspektywiczna interpretacja historii w wymiarze europejskim.

Środa, 16 września 2026 · Opole

Program

Program został zaprojektowany jako połączenie refleksji naukowej i praktycznych doświadczeń samorządów oraz instytucji kultury.

  1. Łukasz Jastrzembski – Przewodniczący Śląskich Samorządowców · Zuzanna Donath‑Kasiura – Wicemarszałkini Województwa Opolskiego

    Uroczyste rozpoczęcie z udziałem przedstawicieli organizatora oraz władz samorządowych województwa opolskiego.

Prelegenci

W Kongresie uczestniczą uznani historycy, muzealnicy, konserwatorzy zabytków, samorządowcy i menedżerowie kultury.

Panel I

Dlaczego i jak chronić trudne dziedzictwo kulturowe?

Zbigniew PrzybyłkaModerator

Zbigniew Przybyłka

Moderator Panelu I

Historyk i filolog klasyczny, współautor podcastu „Szyb Kultury”.

dr hab. Joanna Lusek

dr hab. Joanna Lusek

Historyczka i muzealniczka · Naczelnik Delegatury IPN w Opolu

Specjalizuje się w historii społecznej regionu i pamięci zbiorowej pogranicza.

dr David Skrabania

dr David Skrabania

Dyrektor Muzeum Ziemi Górnośląskiej w Ratingen

Historyk i badacz dziejów Górnego Śląska, związany ze środowiskami zajmującymi się dialogiem historycznym i pamięcią regionalną.

Tomasz Kandziora

Tomasz Kandziora

Samorządowiec, wójt gminy Reńska Wieś

Działacz społeczny i propagator historii lokalnej, autor publikacji o historii regionu.

Rafał Bartek

Rafał Bartek

Przewodniczący Sejmiku Województwa Opolskiego

Przewodniczący TSKN na Śląsku Opolskim, animator dialogu międzykulturowego.

Panel II

Pomiędzy dziedzictwem a praktyką — narzędzia i finansowanie

Dominika Gorgosz-ZłotyModerator

Dominika Gorgosz-Złoty

Moderatorka Panelu II · Dziennikarka

Dziennikarka radiowa z ponad 20-letnim doświadczeniem, związana z tematyką społeczną, kulturalną i edukacyjną.

Iwona Solisz

Iwona Solisz

Dyrektorka Muzeum Śląska Opolskiego · konserwator zabytków

Wieloletnia praktyczka ochrony i zarządzania dziedzictwem regionu.

dr Stanisław Lessaer

dr Stanisław Lessaer

Architekt, urbanista · wykładowca Politechniki Śląskiej

Założyciel PA NOVA S.A., ceniony urbanista i architekt.

Anna Molenda

Anna Molenda

Historyk sztuki · kierownik Wydziału Zabytków Ruchomych WUOZ w Opolu

Wieloletni pracownik urzędu konserwatorskiego w Opolu, zaangażowana w ochronę zabytków na Śląsku Opolskim.

dr Aleksandra Paradowska

dr Aleksandra Paradowska

Historyczka sztuki · UAP Poznań

Badaczka architektury XX wieku oraz dziedzictwa modernizmu.

Łukasz Jastrzembski

Łukasz Jastrzembski

Burmistrz Leśnicy · Przewodniczący Śląskich Samorządowców

Od 2009 burmistrz Leśnicy, inicjator platformy współpracy samorządów regionu.

Miejsce kongresu

Miejsce Kongresu

Sala Orła Białego

Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego

ul. Piastowska 14, 45‑081 Opole

Wyznacz trasę w Google Maps ↗

Parking

Parking Urzędu Marszałkowskiego oraz miejsca w Strefie Płatnego Parkowania w centrum Opola i poza nim. W pobliżu jest parking Narodowego Centrum Polskiej Piosenki

Dojazd

Ok. 10 min pieszo z Dworca Głównego PKP/PKS Opole. W pobliżu przystanki MZK Opole.

Wydarzenie towarzyszące

Wystawa „Krzyż w cieniu dyktatury – Kościół katolicki na Górnym Śląsku w czasie nazizmu i komunizmu”

Przygotowana przez Muzeum Ziemi Górnośląskiej w Ratingen (Oberschlesisches Landesmuseum) wystawa uzupełnia debatę o pamięci i dziedzictwie, przedstawiając losy Kościoła katolickiego oraz społeczności Górnego Śląska w cieniu dwóch totalitaryzmów XX wieku.

Muzeum Ziemi Górnośląskiej w RatingenMuzeum Ziemi Górnośląskiej · Ratingen

Materiały

Materiały do pobrania dla uczestników oraz dziennikarzy relacjonujących wydarzenie.

Program Kongresu

PDF

Informacja prasowa

DOCX / PDF

Memorandum Programowe – w 35‑lecie Traktatu PL‑DE

PDF

Materiały pokongresowe

Transmisja on-line z kongresu - dostępna poniżej:

ZDJĘCIA Z II KONGRESU ŚLĄSKICH SAMORZĄDOWCÓW

Raport pokongresowy

Podsumowanie II Kongresu

PDF

Kontakt

Kontakt organizacyjny

Śląskie Stowarzyszenie Samorządowe

Kontakt dla mediów

Biuro prasowe Kongresu

Partnerzy

Organizatorzy

Śląscy SamorządowcyŚląskie Stowarzyszenie Samorządowe

Partner projektu

Muzeum Ziemi Górnośląskiej w Ratingen

Współfinansowanie

Fundacja Współpracy Polsko-NiemieckiejSamorząd Województwa Opolskiego

Patroni medialni

Neues Wochenblatt.plTygodnik Opolska